25 Kasım 2017 Cumartesi

Akvaryum balıklarımız

21969 defa okundu

Melek (Pterophyllum scalare)


Üçgen vücutları ve uzun yüzgeçleri ile dikkat çeken melek balıklarının kökeni Amerika’da bulunan Amazon nehridir. Amazon nehrinin sakin akan sularında yaşayan bu balıklar, küçük omurgasızlar, sinek larvaları ve bazı su bitkileriyle beslenirler. Akvaryum ortamına çok iyi uyum sağlamışlardır. Uzun zamandır kontrollü koşullarda üretimi yapılabilen bu türün görünümü ve rengi birbirinden farklı bir çok formu üretilmiştir. Akvaryumcularda mermer (marble), üçrenk (threecolor), tülkuyruk, mavi melek, kül melek, inci gövde, golden, beyaz (white) gibi çeşitli formları bulunabilmektedir.

Doğal ortamlarında kireç oranı çok düşük ve ılık sularda yaşamını sürdüren bu tür akvaryum ortamında da aynı su niteliklerini istemektedir. Kendinden küçük balık türlerine karşı biraz agresif olmasına rağmen bol bitkili akvaryumlarda kendisini rahatsız etmeyecek hemen hemen her tür balıkla birarada tutulabilirler. Bitkili akvaryumlarda oldukça rahat yaşayan melek balıkları doğal ortamlarında yumurtalarını bitki yapraklarına bırakmaktadırlar. Akvaryumlarda cinsel olgunluğa ulaşmış bireyler eş tutarak üreme faaliyetlerine başlarlar. Normal şartlar altında eşler ömür boyu beraber yaşarlar, birbirlerinden ayrılmazlar. Akvaryum ortamında eş tutmuş bireyler yumurtlama zamanları geldiğinde akvaryum içerisinde yumurtalarını yapıştırabilecekleri, korunaklı gördükleri bir yüzeyi birkaç saat temizledikten sonra yumurtlamaya başlarlar ve bu sırada yanlarına herhangi bir balığı kesinlikle yaklaştırmazlar. Yumurtalarının açılımı 26 °C’de üç gün süren melek balıkları bu süreçte sürekli olarak yumurtalarını havalandırır ve diğer balıklardan korurlar. Doğal ortamlarında 15-20 gün aralıklarla yumurtlayan melekler akvaryum ortamlarında iyi beslenmeleri halinde haftada bir kez yumurta verebilirler. Oldukça obur olan bu balıkları besleme konusunda çok fazla zorluk yaşanmaz. Neredeyse akvaryum içine atılan her çeşit yeme karşı yönelim gösteren melekleri kendileri için özel hazırlanmış  ya da diskuslar için hazırlanmış yemlerle beslemekte fayda vardır. Hastalıklara karşı dayanıklı olan melek balıkları uygun su koşullarında kolay kolay hastalanmazlar.

 

Diskus (Symphysodon discus)


Diskus balıkları, oval yapılı iri vücutları, çok çeşitli renkleri ve vücutlarını çevreleyen yüzgeçleriyle görsel bir ahenk içindedir. Bu nedenle diskuslar tüm dünyada ilgi çeken ve birçok tatlı su akvaryum meraklısının akvaryumunda beslemek istediği bir türdür. Sakin hareketleri ve narin yapıları ile birçok insanı büyüleyen diskuslar tatlı su akvaryum balıklarının en pahalı türlerindendir. Türkiye’de 15 cm’nin üzerindeki bireyler 200-1500 TL arasında alıcı bulabilmektedir. Kökeni Amazon nehri olan diskuslar Amazon nehrinin sakin akan sularında yaşarlar. Üreticiler tarafından yaklaşık 50 yıldır üretilen ve genetik çalışmalarla maviden beyaza birçok renge sahip formu üretilen diskuslar oldukça hassas balıklardır.

Birçok  akvaryum meraklısı bu türü beslemek ve üretmek için özel su arıtma cihazları ve su test kitleri almak, özel yemler hazırlamak zahmetine katlanmaktadır. İçinde bulundukları suyun kalite değişiminin yanısıra hastalıklara da sson derece hassastır.

Özellikle barsak parazitleri nedeniyle sık sık rahatsızlanmaları birçok yetiştirici ve akvaryum meraklısına zor zamanlar yaşatmaktadır. Bunun yanında renkli ve heybetli görünümleri, yavrularını derilerinden salgıladıkları mukoza ile besleyerek büyütmeleri ve yavrularına oldukça iyi bakıcılık yapmaları birçok insanı diskus aşığı yapmıştır. Uzun süre beslenen diskuslar zamanla bakıcılarına alışabilmekte ve elden yem dahi yiyebilmektedir. Bu özellikleri dolayısıyla çok sevilen ancak çok hassas olan diskuslar daha çok akvaryum konusunda tecrübeli kişiler tarafından beslenmektedirler.

 

Cüce vatoz (Ancistrus dolichopterus)


Cüce vatozlar adlarından da anlaşıldığı üzere fazla büyümeyen türlerdir. Ana vatanı Güney Amerika’daki  Amazon nehri olan cüce vatozlar akvaryumlarda sürekli bir yerlere yapışık olarak dururlar. Yapışmak üzere gelişmiş ağızları sayesinde doğal ortamlarında ve akvaryum ortamlarında hemen hemen her çeşit yüzeye yapışarak kendilerini sabitleyebilirler. Ağızlarının bu şekilde gelişmesinin nedeni doğal ortamlarında su akışına karşı enerji harcamadan sabit durabilmeleri içindir. Ancak bu özellikleri akvaryum meraklıları tarafından daha çok temizlik amacıyla kullanılmaktadır. Değişime uğramış ağızları nedeniyle beslenmelerini de emerek yapan cüce vatozlar akvaryum camlarında gelişen yosunları tüketerek akvaryum severleri oldukça büyük bir dertten de kurtarırlar. Bu nedenledir ki çoğu aakvaryum sever akvaryumuna en az bir adet vatoz koymaktadır. Akrabası olan normal vatoza göre erişkin hali oldukça küçük olan ve daha barışcıl olan cüce vatozlar boyları ve karakterleri nedeniyle tercih edilir. Üretimleri çok zor olmamasına rağmen karışık türlü karma  akvaryumlarda zor yumurta bırakırlar. Yumurtlamak için oyukları tercih eden cüce vatozların en ilgi çekici özelliği yumurta ve larvalara erkek bireylerin bakmasıdır. Dişi bireyler sadece yumurta bırakarak yuvadan ayrılırlar.

 

Kılıçkuyruk (Xiphophorus helleri)


Kılıçkuyruklar oldukça hızlı hareket eden küçük boylu balıklardır. Erkek bireylerin kuyruklarının alt lobu bir kılıç gibi uzadığından kılıçkuyruk ismi ile anılırlar. Dünyada birçok doğal yayılım alanı bulunan kılıçkuyrukların karakteristik özelliklerinden en garibi akvaryumlardan veya havuzlardan dışarıya sıçramalarıdır. Bu özelliklerinden dolayı bakıldıkları akvaryumların üzerlerinin kapalı tutulması gerekmektedir. Genel olarak turuncu renkli olan bu türün yeşilden sihaya kadar değişen renge sahip bireyleri de mevcuttur. Gövdesinde birden çok renkte bulundurabilirler. Yaklaşık 5 cm civarında olmasına rağmen çok hızlı hareket edebilen kılıçkuyruklar yumurtalarını karın boşluğunda tuttarlar. Yumurtaların açılmasıyla ortaya çıkaan yavruların dişi bireyin vücudundan dışarı çıkmması insanların bu balığa canlı doğuran ismini vermesine neden olmuştur. Bu özellikte üreyen akvaryum balıklarına canlı doğuranlar denilmektedir. Kılıçkuyruklar kendileri gibi küçük türlerle gayet iyi geçinirken ciklet türleri gibi daha büyük boylu balıklarla aynı ortamda tutulmaları yem olma ihtimallerinden dolayı zordur. Kendi yavrularını yeme eğilimleri olduğundan üretilecekleri ortama yavruların saklanabilecekleri rafyalar koymakta yarar vardır.

Sarı prenses (Labidochromis caeruleus)

Malawi cikletlerin en ürkek türlerinden olan sarı prensesler, renkleri ve şirin görünümleri dolayısıyla dünyanın birçok yerine yayılmışlardır. Kolay üremeleri, yavrularının hızlı gelişmesi ve hastalıklara karşı oldukça dayanıklı olması başlıca tercih edilme nedenleridir. Diğer ciklet türleri ile oldukça iyi geçinen sarı prensesler kendilerinden küçük türlere karşı ise agresiftirler. Hemen hemen herşeyi yemek istemeleri özellikle bitkili akvaryumlarda akvaryum severleri bazen zor duruma düşürmektedir. Aç kaldıklarında her şeyi yemeye çalışan bu balıklar cüce vatoz gibi kaçamayan ve yüzgeçleri yumuşak olan balıkların yüzgeçlerini tırtıklarlar, oluşan yaralanmalar sonucu istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir. Oldukça obur olan sarı prensesler aynı zamanda ürkek balıklardır. Yemleme zamanı hem korkup hem de yem almaya çalışmaları görülmeye değer bir andır. Yavrularını diğer Malawi cikletler gibi ağızlarında saklayan sarı prenseslerin dişisi yumurtaları açılıp yavruları belirli bir boya gelene kadar yem almadan yumurtalarını korumak için bekler. Dikkat çeken bu özellikleri nedeniyle çoğu akvryum sever tarafından tercih edilirler.

 

Kiraz karidesi (Neocaridina denticulata sinensis)


Küçük karides türlerinden olan kiraz karidesleri akvaryumda çeşitlilik arayan akvaryum severlerin dikkatini çekmektedir. Gerek renkleri gerekse sürekli hareket halinde olmaları bu karidesleri cazip kılmaktadır. Büyük balık türleri ile birlikte bakılamayan en fazla 2,5-3 cm boya erişebilen bu karidesler daha çok bitkili akvaryumlarda tercih edilmektedirl. Her çeşit suya uyum sağlasalarda daha çok kabuk gelişimleri için sert suya ihtiyaç duyan kiraz karidesleri 2-3 ayda cinsel olgunluğa ulaşıp yavru verebilmektedirler. Yumurtalarını karınlarının altında ayakları arasında taşıyan kiraz karidesleri yavrularına bir müddet burada bakmaktadırlar. Dibe batan her çeşit yemi yiyebilen bu tür kolay üretilebilmesi ve sürekli olarak bitkiler üzerinde biriken alg ve tortuları temizlemesinden dolayı bitki akvaryumlarının vazgeçilmezi durumuna gelmiştir. İlk yumurtladıklarında yumurtaları koyu yeşil olan bu türün yumurtladıktan birkaç gün sonra yumurtalarının rengi açık sarıya dönmektedir. Bu özellikleri de oldukça ilgi çekmektedir.

35.YIL ETKİNLİKLERİ

FAKÜLTE DERGİSİ

 

Dergimiz;

"TR Dizin", "Clarivate Analytics-Zoological Record","SciLit" ve "Google Scholar"

tarafından taranmaktadır.

İLETİŞİM

 

Telefon: 246 211 86 61
Fax: 246 211 86 97
E-posta: esuf@sdu.edu.tr
Sdü Esüf
http://twitter.com/SDU_ESUF?s=07
Posta adresi: S.D.Ü. Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Ziraat Fakültesi Binası Kat:1 Doğu Yerleşkesi ISPARTA

 

TAMAMLANAN ETKİNLİKLER